خبر

علی‌اکبر تجویدی درگذشت

«شاگردپروری کردی و من را شرمنده خودت! تا جایی که وادارم کردی تا این سن و سال هم‌چنان کار کنم.»

به گزارش ایسنا، این‌ها سخنان محمود فرشچیان – نقاش و نگارگر – درباره‌ی علی‌اکبر تجویدی است.

علی اکبر تجویدی، نقاش، مترجم، پژوهشگر تاریخ هنر ایران و باستان‌شناسی روز بیستم خردادماه در پاریس درگذشت.

حسین حلیمی – استاد دانشگاه و از دوستان تجویدی – نیز درباره او گفته بود: پیش از انقلاب منابع زیادی درباره هنر ایران وجود نداشت. اولین‌بار سال ۴۵، زمانی که دبیر دوسالانه‌های نقاشی را برعهده داشت با شخصیت و آثار او آشنا شدم. همان سال تجویدی کتاب «نگاهی به هنر ایران» را چاپ کرد. بعد از انقلاب به خاطر نیاز شدید جامعه هنری، این کتاب را به یک مدیر انتشاراتی معرفی کردم و حالا شاهدم این کتاب به عنوان یک نمونه بی‌نظیر در نسخه‌های متعدد منتشر می‌شود. علی‌اکبر تجویدی با وجود آنکه بیشتر به هنرهای سنتی می‌پرداخت، اما هیچ‌گاه نسبت به فعالیت‌های هنری معاصر منفعل نبود و با ذهن باز پذیرای مسائل می‌شد.

علی اکبر تجویدی در گفت‌وگویی که سال‌ها قبل با ایسنا انجام داده بود، بیان کرده بود: هر کسی هر کجا که هر کاری انجام داد و مورد نظر موزه داران قرار گرفت، به آن هنر معاصر اطلاق می‌گردد و مردم نیز از ترس متهم شدن به بی‌سوادی به هنرهای بی‌پایه و مرتجع معاصر اعتراض نمی‌کنند. هنرهای معاصر امروزه از هرگونه ضابطه‌مندی به دور هستند که از این لحاظ نیز با هنر مدرن هنرهای مفهومی و هنرهای می‌نی‌مال متفاوت است؛ چرا که در هر دسته‌ی اخیر به نوعی ضوابطی دیده می‌شود و به همین خاطر تاکنون هیچ هنرشناسی نتوانسته این هنر (هنر معاصر) را تعریف کند و به همین لحاظ است که دچار سرگردانی شده است.

او ادامه داده بود: هنر معاصر (Contemporary Art) خصوصا در خارج از کشور به نوعی ظهور و بلوغ دست یافته است و حاصل بروز احساسات خاص عده‌ای است که شاید اصلا هنرمند هم نباشد. امروز دنیا به دنبال یک نمونه خاص است؛ به نوعی که بتواند در آن قالب هنر را تعریف کرده و حدود آن را مشخص کنند. سواد و آگاهی هنرشناسان علاوه‌بر ضوابط نقوش و رسالتی که بر عهده آثار هنری است، باعث می‌شود که هنر تعریف شود.

سفارت ایران در فرانسه ضمن تایید خبر درگذشت تجویدی، متنی را در اختیار ایسنا قرار داده است؛ تجویدی، متولد ۱۳۰۵، فرزند هادی خان تجویدی، از شاگردان کمال‌الملک و از هنرآموختگان مدرسه صنایع مستظرفه، یکی از مهم‌ترین هنرمندان و پژوهشگران خاندان هنرپرورتجویدی به شمار می‌آید. او فرزند هادی خان تجویدی و برادر علی و محمد تجویدی بود.

او یکی از آغازگران جدی پژوهش‌های کیفی در تاریخ نقاشی ایرانی است؛ به طوری که نتیجه پژوهش‌ها و تأملات چندین ساله وی، سال ۱۳۵۲ در کتابی با عنوان «نقاشی ایرانی از کهن‌ترین روزگار تا دوران صفوی» منتشر شد.

این کتاب، نخستین کتاب تخصصی درباره نقاشی ایرانی است که سیر تاریخی دارد و از نقاشی غارهای لرستان آغاز شده و ادوار متعدد را همراه با نمونه‌های تصویری با کیفیت شایسته نشان می‌دهد و انجام پژوهش را به عهد صفوی می‌رساند.

همکاری در انتشار کتاب «پنجمین کنگره جهانی باستان شناسی و هنر ایران» در سال ۱۳۴۷ نیز از دیگر آثار این هنرپژوه است.

بیشترین مقالات علی‌اکبر تجویدی در حوزه¬های تاریخ هنر، هنرهای سنتی، معماری و باستان‌شناسی در دو دهه ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ در مجله «هنر و مردم» انتشار یافته است. دبیری دومین بی‌ینال تهران در سال ۱۳۳۹، و نیز معرفی هنرمندان ایرانی به نمایشگاه‌های بین‌المللی هنر پاریس توسط تجویدی در دهه ۱۳۵۰، از جمله فعالیت‌های دیگر وی است.

همچنین تجویدی به جهت تسلط بر زبان فرانسه، در ترجمه و انتشار چند کتاب نقش مهم و تأثیرگذاری داشته است. از جمله انتشار دو کتاب «هنر مدرن ایران» (L’ArtModerneen Iran) در سال ۱۳۴۶/۱۹۶۷ و «برگزیده اشعار حافظ» (L’amour, L’amant, L’aime) در سال ۱۳۶۸/۱۹۸۹.

او پس از انقلاب نیز مصدر خدمات فرهنگی بسیاری بوده است؛ از جمله تدریس در مقطع کارشناسی ارشد هنربه دعوت دانشگاه هنر تهران بین سال‌های ۱۳۷۰ تا ۱۳۷۵. واپسین سال‌های عمر علی‌اکبر تجویدی در بیماری و خانه‌نشینی در شهر پاریس سپری شد.

دیدار استاد با خوشنویسان ایرانی در آذر ۱۳۹۳ در پاریس و نیز همکاری‌هایی در اوایل دهه ۱۳۹۰ با خانه فرهنگ ایران در پاریس را می‌توان آخرین حضور وی در محافل عمومی دانست.

استاد تجویدی در دهه‌های شصت وهفتاد سالها با بخش فرهنگی سفارت درپاریس متواضعانه همکاری می‌کرد و در مقطع معروف به جنگ سفارتخانه‌ها که روابط دو کشور دچار تنش بود ماه‌ها در داخل سفارت در پاریس در کنار دیگر همکارانی که به ناچار در سفارت بودند و اجازه خروج نداشتند به آنها روحیه می‌داد وبه لحاظ معنوی آنها را آرامش می بخشید.

استاد علی‌اکبر تجویدی بنا بر وصیتش برای دفن در بهشت زهرا بزودی به ایران منتقل و با همکاری وزارت فرهنگ وإرشاد إسلامی در قطعه هنرمندان آرامش ابدی خواهد یافت.

‍💢فسیل ۳۰۰ هزار ساله انسان

‍💢فسیل ۳۰۰ هزار ساله انسان امروزی در مراکش کشف شد
تحقیقات تازه نشان می دهد که این تصور که انسان مدرن حدود ۲۰۰ هزار سال قبل در نقطه ای در شرق آفریقا موسوم به “گهواره بشریت” تکامل پیدا کرد دیگر معتبر نیست.

Continue reading

نادرشاه سرداری متهور

«رودی متی» پژوهشگر و نویسنده هلندی معتقد است، یک مجله فرانسوی در سال ۱۷۳۱م گزارشی عینی و مبسوط از طهماسب‌­قلی­‌خان(نادرشاه) ارائه داد و او را به عنوان سرداری متهور و جنگجوی شجاع که ناجی کشورش بوده، تحسین کرد.

Continue reading

پوشکین – پیوند فارسی و روسی

ششم ژوئن، دویست و هجدهمین سالروز تولد شاعر، نویسنده، ادیب و تاریخدان روس و بنیانگذار رئالیسم روسی در ادبیات جهان، الکساندر سرگویویچ پوشکین است. شاعری که در عمری کوتاه توانست با خلق آثاری چون «یوگنی آنگین»، «روسلان و لودمیلا»، «بوریس گودونف»، «فوراه باغچه سرا» و … صفحه جدیدی را در ادبیات جهان و روسیه به نام خود ثبت کند.
پوشکین که از پانزده سالگی شروع به شعر سرایی کرد، در ایران نیز در بین علاقمندان به شعر و ادبیات جایگاه خاصی دارد و آثار مختلف وی در بین هنردوستان از اقبال زیادی برخوردار است.
از دلایل الفت ایرانیان با آثار پوشکین نزدیکی اشعار وی به اشعار سعدی شاعر نامی پارسی است که البته در آثار خویش نیز به برخی آثار سعدی اشاره می کند و مشخصا از آثار سعدی الهام گرفته است، بعنوان مثال در فصل هشتم در رمان «یوگنی آنگین» می نویسید
و آنان که برایشان اولین بیت های آثارم را خواندم دیگر نیستند، دور هستند، همچون سعدی که ناپدید شد.
هرچند پوشکین با زبان فارسی آشنایی نداشت ولی خوب می دانست که زبان شعر شرق پارسی و سرمدار آن سعدی است، لذا با آشنائی با عمق احساسی اشعار سعدی، خود را به شعر شرق و بویژه سعدی پیوند زد.
شعار جدید تو روح الهی دارد
مسیر تو به سوی شمال و به سمت سرزمین خشک و خشن ما است
جایی که بهار دیری نمی‌پاید
جایی‌که مردمان روس با نام سعدی و حافظ آشنا می‌شوند.
مهدی سنایی سفیر ایران در روسیه

مجلۀ فره‌وشی منتشر شد

سومین شماره از مجلۀ ایران‌شناسی فره‌وشی که تصویری از آوند زرین کلورز بر جلد آن دیده می‌شود، با مقاله‌هایی از باستان‌شناسان و تاریخ‌پژوهان منتشر شد.

Continue reading

ریشه های ایرانی در فرهنگ اسلاو

سخنرانی مارکوس استریدر با نام ریشه های ایرانی در فرهنگ اسلاو چهارشنبه سوم خرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۲ در دانشگاه تهران برگزار می شود.

رونمایی از باستان‌شناسی گیلان

💢برگزاری مراسم آیین رونمایی از کتاب و گشایش نمایشگاه برگزیده‌ای از آثار کاوش‌های زنده یاد علی حاکمی در موزه ملی ایران

عصرگاه امروز یکشنبه ۳۱ اردیبهشت ماه سالجاری و همزمان با گرامیداشت هفته میراث فرهنگی آیین رونمایی از کتاب و گشایش نمایشگاه “برگزیده‌ای از آثار کاوش‌های زنده یاد علی حاکمی از محوطه‌های باستانی رودبار گیلان” با حضور سید محمد بهشتی رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و صنایع دستی، احمد محیط طباطبایی رئیس ایکوم ایران، حمیده چوبک رئیس پژوهشکده باستان‌شناسی، جبرئیل نوکنده مدیر موزه ملی ایران و سایر مدیران و کارکنان پژوهشگاه و موزه ملی ایران و جمعی از دانشجویان و علاقمندان به باستان شناسی و میراث فرهنگی در تالار سخنرانی موزه ملی ایران برگزار شد.

Continue reading

کاوش‌های باستانشناسی رودبار گیلان

مراسم رونمایی از کتاب کاوش‌های باستانشناسی رودبار گیلان همراه با گشایش نمایشگاه برگزیده‌ای از آثار کاوش‌های زنده‌یاد علی حاکمی، از محوطه‌های باستانی رودبار گیلان یکشنبه ۳۱ اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۶ ساعت ۱۵ در موزۀ ملی ایران برگزار می‌شود.

Continue reading

تاریخ علوم طبیعی

پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران با همکاری گروه علم، فلسفه و تاریخ ( SPHERE ) مرکز ملی تحقیقات فرانسه ( CNRS ) همایشی را با عنوان «تاریخ علوم طبیعی در تمدن ایران و اسلام» در بهار سال ۱۳۹۸ برگزار خواهند کرد. برای این همایش فعلاً شش محور پژوهشی در نظر گرفته شده است که عبارتند از: ۱- گیاه‌شناسی، ۲- جانورشناسی، ۳- کانی‌شناسی، ۴- دانش‌های مرتبط (گوهرشناسی، عطرشناسی،…)، ۵- رویارویی علوم قدیم و جدید در حوزۀ علوم طبیعی و ۶- تاریخ‌نگاری علوم طبیعی: نظریه و روش.

Continue reading

کشف چگونگی برخورد انسان

پروژه پژوهشی ردیابی دوران گذر از پارینه سنگی میانی به نوین در منطقه کرمانشاه از چگونگی برخورد انسان های مدرن با نئاندرتال‌ها پرده بر می دارد.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، سامان حیدری گوران، سرپرست این پروژه در نشست گزارش به همکار که به همت پژوهشکده باستان شناسی در محل پژوهشگاه برگزار شد با تاکید بر اهمیت دوره گذر از دوره پارینه سنگی میانی به پارینه سنگی نوین گفت: این دوره گذر با مساله انسان مدرن در ارتباط است و پرده از این راز برمی دارد که انسان های مدرن از کجا و چطور در دنیا پراکنده شدند و برخورد آنها با نئاندرتال‌ها چگونه بوده است.

Continue reading