میراث فرهنگی

میراث فرهنگی یک ملت، نشانه‌هایی از تاریخ یک فرهنگ و یک ملت به شمار می‌رود که روح آن ملت در وجود آنها جنبۀ ابدیت و نوینی به خود می‌گیرد. میراث فرهنگی یک ملت بیانگر هویت فراموش‌نشدنی آن مردم است و عامل مؤثری در جهت شناختن خویش و شناساندن خود به دیگران به شمار می‌رود.
دکتر پرویز ورجاوند

باستان‌شناس و باستان‌شناسی

در قرن اخیر، دو علم هستند که تاریخ را گسترش داده‌اند: یکی از جهت زمانی و دیگری از جهت مکانی. اول به قول رشتی‌ها از دومی شروع می‌کنیم: آن علم که تاریخ را از محدودیت مکانی نجات داد علم فضا بود. موشک فضاپیما آدمی را یه قاره ششم – که ماه باشد – برد و صفحه یا بهتر بگویم جلد ششمی بر پنج جلد تاریخ عالم افزود که البته هنوز اول کار است، ولی ما می‌دانیم که شب دراز است و قلندر بیکار. اما علم نخست که از محدودیت زمانی تاریخ را نجات داد، همین باستان‌شناسی بود، که وقتی دید از پیش نمی‌شود جلو رفت و راه آتیه بسته است، از پشت شروع به کاوش کرد و گفت: از این راه نشد، از آن راه، باستان‌شناس تاریخ را به پیش از اسلام برد و وقتی دید کسی با او درنیفتاد، پس به پیش از میلاد آشنایش کرد و آنگاه تاریخ‌های پیش از المپیک را برایش خواند و چون دید عالم ابتدا ندارد و کسی هم به حرفش ایراد نمی‌گیرد حالا بحثی پیش کشیده که عنوان تاریخِ پیش‌ازتاریخ دارد و نقطه اتکای آن هم همان چند تا سفال و کاسه کوزه شکسته است و چند تا سنگ سرتیز – که باستان‌شناس روی آن کار می‌کند – و دو سه تا نقش‌ونگار ابتدایی شکسته بسته پنجه کلاغی که فی‌المثل در غار هوتو یا تپه گیان به دست می‌آورد. تاریخ هفت هزار ساله را می‌خواهد هفتاد هزار ساله کند. ما تاریخ را از این نمی‌توانیم جلو ببریم ولی باستان‌شناسی چاه را پای دریا کنده. ما را به هزاره‌های دور و دراز پیش‌ازتاریخ دارد پیوند می‌دهد ... .
باستان‌شناسی دارد صفحات و فصول این کتاب را به تدریج پیدا و وصله‌پینه می‌کند و در دسترس اهل تاریخ می‌گذارد. او سرنا را از سر گشادش به صدا درآورده است و اتفاقاً آهنگ دلپذیری نیز از آن برخاسته است. باستان‌شناسی هر چه بیشتر به آن طرف وارد می‌شود، در واقع بیشتر آب به آسیاب کهنۀ تاریخ می‌ریزد. باستان‌شناسی تاریخ را از اوهام و خرافات نجات می‌دهد، تارهای عنکبوتی بعضی افسانه‌ها که خود ما مورخین اصرار داریم آنها را بر گرد حوادث تاریخی ببینیم، باستان‌شناسی آنها را پاره می‌کند و دور می‌اندازد و حقیقت را روشن می‌کند. اگر این نیروی افشاگر باستان‌شناسی نبود، هنوز هم اهل تاریخ، مثل مگس که در دام نیرومند عنکبوتی گرفتار شده باشد، فقط در حول‌وحوش همان تارها «وزوز» می‌کرد ... .
زنده‌یاد استاد دکتر محمدابراهیم باستانی‌پاریزی

امپراتوری عثمانی
غلامرضا امامی، مترجم و پژوهشگر، در آئین رونمایی از کتاب «امپراتوری عثمانی» با اشاره به نفوذ جهانی فرهنگ ایرانی درباره تاثیر‌پذیری امپراتوری عثمانی از این فرهنگ گفت: اینالجیق معتقد بود که فرهنگ مسلط در دوران حکومت عثمانی فرهنگ ایرانی بود.  نشست رو ...
ادامه مطلب
امپراتوری عثمانی
مصدق، ما و اکنون
داریوش رحمانیان در نشست «مصدق، ما و اکنون» گفت: برخی از مورخان و محققان معتقدند که درباره مصدق رویکرد دوگانه‌ای در تاریخ‌نگاری دارد و چون وی فرو افتاد و مظلوم واقع شد، تبدیل به افسانه شد! و افسانه‌های زیادی درباره‌اش ساخته شد.  نشست «مصدق، ما و ا ...
ادامه مطلب
مصدق، ما و اکنون
راه شاهی هخامنشی
فصل سوم برنامه «شناسایی، کشف و مستندسازیِ بقایای باستان شناختی راه شاهی هخامنشی» علاوه بر شناسایی بیش از ۱۳۰ اثر و محوطه در این راه، به کشف تعداد ی پایه ستون در مناطق نورآباد و مرودشت و قطعاتی از جاده سنگفرش در مناطق کازرون، مرودشت و سپیدان منجر ...
ادامه مطلب
راه شاهی هخامنشی
کاوش ۴۰ ساله در « شهر سوخته»
گفت و گو با سیدمنصور سیدسجادی؛ عضو مؤسسه ایتالیایی مطالعات مدیترانه و مشرق (ایزمئو) کاوش ۴۰ ساله در « شهر سوخته» آینده باستان‌شناسی ایران چندان روشن نیست. یکی از دلایلش هم فعالیت دانشکده‌های بسیار زیاد اما بسیار ضعیف باستان‌شناسی است حمیدرضا محمد ...
ادامه مطلب
کاوش ۴۰ ساله در « شهر سوخته»
تصویر
فیروز باقرزاده ادامه
فیروز باقرزاده
پرویز ورجاوند ادامه
پرویز ورجاوند
عنایت الله امیرلو ادامه
عنایت الله امیرلو
عزت الله نگهبان ادامه
عزت الله نگهبان
کتاب
کتاب
نقش‌ برجسته‌ های ساسانی ادامه
نقش‌ برجسته‌ های ساسانی
نامه پر انتقاد کسروی به براون ادامه
نامه پر انتقاد کسروی به براون
نقد کتاب تاریخ منتشر شد ادامه
نقد کتاب تاریخ منتشر شد
‍ 💢سنگ‌نگاره‌های گلپایگان، گذرگاه تاریخ ادامه
‍ 💢سنگ‌نگاره‌های گلپایگان، گذرگاه تاریخ