میراث فرهنگی

میراث فرهنگی یک ملت، نشانه‌هایی از تاریخ یک فرهنگ و یک ملت به شمار می‌رود که روح آن ملت در وجود آنها جنبۀ ابدیت و نوینی به خود می‌گیرد. میراث فرهنگی یک ملت بیانگر هویت فراموش‌نشدنی آن مردم است و عامل مؤثری در جهت شناختن خویش و شناساندن خود به دیگران به شمار می‌رود.
دکتر پرویز ورجاوند

باستان‌شناس و باستان‌شناسی

در قرن اخیر، دو علم هستند که تاریخ را گسترش داده‌اند: یکی از جهت زمانی و دیگری از جهت مکانی. اول به قول رشتی‌ها از دومی شروع می‌کنیم: آن علم که تاریخ را از محدودیت مکانی نجات داد علم فضا بود. موشک فضاپیما آدمی را یه قاره ششم – که ماه باشد – برد و صفحه یا بهتر بگویم جلد ششمی بر پنج جلد تاریخ عالم افزود که البته هنوز اول کار است، ولی ما می‌دانیم که شب دراز است و قلندر بیکار. اما علم نخست که از محدودیت زمانی تاریخ را نجات داد، همین باستان‌شناسی بود، که وقتی دید از پیش نمی‌شود جلو رفت و راه آتیه بسته است، از پشت شروع به کاوش کرد و گفت: از این راه نشد، از آن راه، باستان‌شناس تاریخ را به پیش از اسلام برد و وقتی دید کسی با او درنیفتاد، پس به پیش از میلاد آشنایش کرد و آنگاه تاریخ‌های پیش از المپیک را برایش خواند و چون دید عالم ابتدا ندارد و کسی هم به حرفش ایراد نمی‌گیرد حالا بحثی پیش کشیده که عنوان تاریخِ پیش‌ازتاریخ دارد و نقطه اتکای آن هم همان چند تا سفال و کاسه کوزه شکسته است و چند تا سنگ سرتیز – که باستان‌شناس روی آن کار می‌کند – و دو سه تا نقش‌ونگار ابتدایی شکسته بسته پنجه کلاغی که فی‌المثل در غار هوتو یا تپه گیان به دست می‌آورد. تاریخ هفت هزار ساله را می‌خواهد هفتاد هزار ساله کند. ما تاریخ را از این نمی‌توانیم جلو ببریم ولی باستان‌شناسی چاه را پای دریا کنده. ما را به هزاره‌های دور و دراز پیش‌ازتاریخ دارد پیوند می‌دهد ... .
باستان‌شناسی دارد صفحات و فصول این کتاب را به تدریج پیدا و وصله‌پینه می‌کند و در دسترس اهل تاریخ می‌گذارد. او سرنا را از سر گشادش به صدا درآورده است و اتفاقاً آهنگ دلپذیری نیز از آن برخاسته است. باستان‌شناسی هر چه بیشتر به آن طرف وارد می‌شود، در واقع بیشتر آب به آسیاب کهنۀ تاریخ می‌ریزد. باستان‌شناسی تاریخ را از اوهام و خرافات نجات می‌دهد، تارهای عنکبوتی بعضی افسانه‌ها که خود ما مورخین اصرار داریم آنها را بر گرد حوادث تاریخی ببینیم، باستان‌شناسی آنها را پاره می‌کند و دور می‌اندازد و حقیقت را روشن می‌کند. اگر این نیروی افشاگر باستان‌شناسی نبود، هنوز هم اهل تاریخ، مثل مگس که در دام نیرومند عنکبوتی گرفتار شده باشد، فقط در حول‌وحوش همان تارها «وزوز» می‌کرد ... .
زنده‌یاد استاد دکتر محمدابراهیم باستانی‌پاریزی

پیدایش انسان رونمایی شد

ketab-93-12-03آیین رونمایی از کتاب پیدایش انسان دوم اسفندماه با حضور اساتید، صاحبنظران و با سخنرانی دکتر عباس علیزاده، دکتر سیدمهدی موسوی، استاد مهدی رهبر، دکتر جواد نیستانی و دکتر حامد وحدتی‌نسب در دانشکده علوم انسانی دانشگاه برگزار شد.

کتاب پیدایش انسان با مقدمه دکتر عباس علیزاده و پروفسور جفری جورج اندرسون کلارک به کوشش دکتر حامد وحدتی نسب -دانشیار گروه باستان‌شناسی دانشگاه- با موضوع منشأ و تکامل انسان ترجمه و در ۱۹۷ صفحه گردآوری شده است.

این کتاب مجموعه‌ای از دیدگاه‌های رایج درباره منشأ انسان از منظر دیرین‌انسان‌شناسی و باستان‌شناسی است. گرچه هنوز پرسش‌های بسیاری درباره منشأ انسان مطرح است، داده‌ها به روشنی حاکی از این است که پنج مرحله در مسیر مدرن شدن زیستی و رفتاری انسان وجود داشته است.

 کتاب پیدایش انسان یکی از نخستین گام‌ها در پاسخ به پرسش «ما چگونه ما شدیم؟» است و حاوی مجموعه‌ای از مقالاتی است که بهترین دانشمندان انسان‌شناسی تحولی، آن‌ها را نوشته‌اند تا دیدی به نسبت عمیق از تحول اندامی، معیشتی و فرهنگی نوع انسان به زبان علمی و در عین حال ساده بیان شود.

اگر این کتاب با دقت خوانده شود و در نتیجه‌گیری‌های آن تأمل شود و پیوندهای رفتاری و معیشتی نیاکان اولیه ما با فرزندان ده هزار سال اخیرشان از زاویه تحولی دیده شود، چه بسا دانشجویان باستان‌شناسی را قادر خواهد کرد تا از مطالعه سطحی و مکانیکی بازمانده‌های مادی نیاکان، به پژوهش در رفتار انسان‌های واقعی‌ای برسند که خالق این بازمانده‌ها بوده‌اند.
کتاب پیدایش انسان را انتشارات ایران‌نگار در شمارگان ۳۵۰۰ نسخه چاپ کرده است.

 

PrintFriendly and PDF